Ekologiczna uprawa OrkiszuEkologiczna uprawa ostropestuPrzepisy z mąki orkiszowej

Pieczywo orkiszowe


Przepisy na pieczywo z maki orkiszowej pełnoziarnistej

pieczywo-orkisz.jpg

Domowy chleb z mąki pełnoziarnistej

Białe pie­czy­wo gości na na­szych sto­łach nawet kilka razy dzien­nie, jed­nak nie­wie­lu zdaje sobie spra­wę z jego szko­dli­wo­ści. Pszen­ne wy­pie­ki to bomby wę­glo­wo­da­no­we. Dwie krom­ki bia­łe­go chle­ba pod­no­szą po­ziom cukru we krwi, jak cze­ko­la­do­wy ba­tonik. Do­dat­ko­wo biały chleb za­wie­ra sztucz­ne po­lep­sza­cze, wpły­wa­ją­ce ko­rzyst­nie na jego za­pach i wy­gląd, ale nie­zbyt
ko­rzyst­nie na nasze zdro­wie.

Piekąc w domu chleb mamy pełną kontrolę nad całym procesem jego powstawania. Dobry, domowej roboty chleb jest ciężki, sycący, lekko wilgotny i twardy, w przeciwieństwie do suchego, gąbczastego chleba kupnego.

Chleb pełnoziarnisty ma ciemnobrązowy niejednolity kolor, podczas gdy nieuczciwi producenci oszukują dodając do chleba karmel, jako barwnik. Prawdziwy chleb ma wspaniały aromat i smak. Przepis jest banalnie prosty – wystarczą  3 składniki: zboże (najlepiej świeżo zmielona mąka orkiszowa pełnoziarnista), woda i sól. 

Skład kupnego pieczywa jest nieco dłuższy, zawiera szereg chemicznych substancji, których zadaniem jest wydłużyć jego przydatność do spożycia, wzbogacić smak i uatrakcyjnić jego wygląd. Kromka domowego chleba z pełnoziarnistej mąki dostarcza optymalnych składników odżywczych, których działanie pozwala utrzymać w zdrowiu i dobrej formie cały organizm i zapobiec wielu poważnym chorobom. Zaleca się spożywanie trzech porcji pełnego ziarna w dowolnej postaci dziennie. A to ze względu na:

Błonnik

pełni bardzo ważne funkcje w układzie trawiennym, wspomaga pracę jelit tzw. perystaltykę, oczyszcza je
i chroni przed nowotworami. Jest wręcz niezbędnym składnikiem codziennej diety. Dla właściwego funkcjonowania układu pokarmowego konieczne jest spożywanie 30-40g błonnika na dzień, przy cukrzycy zaleca się go jako nieodłączny element diety niskocukrowej. 

Niestety badania Polaków wykazały, że spożywamy go jedynie około 15g/dziennie. 

Witamina B3 (niacyna)

odpowiedzialna jest za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, posiada działanie kojące, ułatwiające sen, relaksujące i anksjolityczne. Bierze udział w procesach metabolicznych jako koenzym w syntezie
i rozkładzie węglowodanów, kwasów tłuszczowych i aminokwasów. Pomaga zachować zdrowie skóry, włosów
i błon śluzowych, hamuje toksyczne działanie związków chemicznych i leków. Bezpośrednio przyczynia się do zmniejszenia ryzyka chorób krążenia, dzięki regulowaniu poziomu cholesterolu we krwi – obniżanie ilości złego cholesterolu tj. frakcji LDL i trójglicerydów i podnoszenia poziomu dobrego cholesterolu (frakcji HDL). 

Kwas foliowy (witamina B9)

odpowiada za podział i rozwój komórek w organizmie, odgrywa znaczną rolę w produkcji krwi, w procesie tworzenia, dojrzewania czerwonych krwinek oraz procesach metabolicznych. Bierze udział w syntezie serotoniny, regulującej cykl dobowy organizmu, odpowiedzialnej za zdrowy sen, działającej uspokajająco oraz noradrenaliny, odpowiedzialnej za aktywność i energię. Ważne jest spożywanie codziennie 0,4 mg kwasu foliowego. 

Fosfor

jeden z najważniejszych minerałów, razem z wapniem buduje wszystkie kości i zęby, potrzebny do budowy błon komórkowych i prawidłowego przebiegu metabolizmu energetycznego w organizmie. Bierze udział
w regulacji pracy serca, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie mózgu i utrzymuje właściwy poziom pH
w organizmie. Dzienne zapotrzebowanie na ten składnik mineralny to około 700 mg. 

Żelazo

kluczowy składnik niezbędny w budowie czerwonych krwinek i transportu tlenu w organizmie, wspomagający funkcje umysłowe i pracę układu odpornościowego. Wchodzi w skład wielu enzymów i białek. Jest nieodzowny do prawidłowej budowy włosów, skóry i paznokci. Codziennie należy dostarczyć organizmowi około 15 mg tego mikroelementu. 

Magnez

jeden z najistotniejszych biopierwiastków ludzkiego organizmu, odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie mitochondriów komórkowych, wspomaga pracę komórek nerwowych i mięśni. Wzmaga krzepliwość krwi, redukuje ryzyko zawału, wzmacnia układ immunologiczny. Odgrywa istotną rolę w przesyłaniu impulsów nerwowych i regulacji rytmu pracy serca. Zapewnia utrzymanie równowagi psychicznej, działa uspokajająco
i relaksująco. Zapobiega miażdżycy, nadciśnieniu i depresji. Dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek wynosi minimum 320 mg. 

Cynk

odgrywa ważną rolę we wszystkich funkcjach życiowych organizmu, wspomaga układ immunologiczny
w produkcji przeciwciał, reguluje ciśnienie, poziom cholesterolu i wydzielanie insuliny przez trzustkę. Jest niezbędny dla zdrowia skóry, łagodzi objawy łuszczycy i przyspiesza gojenie się ran, wzmaga ogólną sprawność organizmu, a zwłaszcza zdolności intelektualne. Posiada on działanie przeciwnowotworowe
i zapobiega demencji starczej. Przeciętny człowiek powinien dostarczać organizmowi około 40 mg cynku dziennie.


CHLEB ORKISZOWY na zakwasie na 6 małych blaszek

  • 0,8 l zakwasu
  • ok. 0,7 l ciepłej wody
  • ok. 1520g mąki orkiszowej
  • 10 łyżek oleju
  • 6 szczypt czarnuszki
  • łyżka zmielonego ostropestu plamistego
  • łyżka soli
  • 10 g drożdży
  • łyżka zmielonego siemienia lnianego
  • łyżeczka zmielonego kminku

Rozkruszyć drożdże, zmieszać z cukrem i odrobiną ciepłej wody, odstawić na chwilę. W misce wymieszać suche składniki, dodać wodę, olej, zakwas i drożdże, dokładnie wyrobić. Pozostawić przykryte ścierką
w ciepłym miejscu, aby wyrosło.

Przełożyć ciasto do blaszek (wysmarowanych olejem i posypanych bułką tartą), wyrównać wierzch, posmarować mlekiem i posypać czarnuszką. Zostawić chlebki aby podrosły. Włożyć do zimnego pieca na 35 minut w 200˚C ( z termoobiegiem). Wyjąć z foremek i ostudzić na metalowych kratkach


* ZAKWAS CHLEBOWY

  • ½ szkl wody
  • ½ szkl mąki orkiszowej

Mieszamy dokładnie w słoiku i przykrywamy gazą. Trzymamy w temperaturze pokojowej.

Codziennie dokarmiamy zakwas taką samą ilością wody i mąki. Gdy słoik jest pełny, jeżeli nie pieczemy chleba, przechowujemy go w lodówce. W dzień pieczenia należy wyjąć z lodówki i dokarmić zakwas 2-3 godziny przed pieczeniem. Zużywamy 0,8 l, a do reszty która zostanie w słoiku dodajemy mąki i wody j.wyżej. 

Zakwas chlebowy powstaje z mąki, wody oraz dużej ilości czasu. Zawiera rozmnożone bakterie kwasu mlekowego. Długi czas zakwaszania odgrywa kluczowe znaczenie dla pełnego wykorzystania zalet zakwasu. Fermentacja mlekowa trwająca wiele godzin powoduje rozkład kwasu fitynowego, co umożliwia powstawanie wchłanialnych form mikroelementów zawartych w ziarnach zbóż. Tak więc obok dobrania składników najwyższej jakości, dopiero zapewnienie odpowiedniej ilości czasu działania zakwasu umożliwia wykorzystanie tego, co najlepsze w składnikach. W pozostałych przypadkach tworzą się niewchłanialne związki, które są wydalane z organizmu. Chleb na zakwasie pomaga odbudować korzystną florę bakteryjną układu pokarmowego. Pieczywo razowe dłużej utrzymuje uczucie sytości
oraz reguluje poziom cukru we krwi.


Chleb orkiszowy na świeżych drożdżach

  • ok. 1 kg mąki orkiszowej pełnoziarnistej
  • łyżka zmielonych ziaren ostropestu plamistego
  • 4 garście płatków orkiszowych
  • 4 szczypty czarnuszki
  • 6 łyżek oleju
  • 8 dag drożdży
  • ok. 800 ml wody
  • łyżka soli
  • łyżka zmielonego siemienia lnianego
  • łyżeczka miodu

ew. jeżeli ktoś lubi, po garści ziaren słonecznika, dyni, siemienia lnianego, otrąb

Rozkruszyć drożdże, zmieszać z łyżeczką cukru i odrobiną ciepłej wody, odstawić na chwilę. Zmieszać z resztą składników i zostawić aby wyrosło. Przełożyć ciasto do 2 foremek keksowych, posmarować mlekiem, posypać płatkami, siemieniem, czarnuszką. Gdy podrośnie piec 35 minut w 200˚C ( z termoobiegiem). Wyjąć z foremek, ostudzić na kratkach.


 Bułki orkiszowe (bardzo szybko a zdrowo)

  • 500 g mąki orkiszowej pełnoziarnistej
  • 7 g drożdży suszonych
  • łyżka zmielonego ostropestu plamistego
  • łyżeczka soli
  • łyżeczka cukru
  • 2 łyżki oleju
  • 300 ml ciepłej wody

ew. ziarna do posypania: sezam, dynia, słonecznik, mak, czarnuszka, siemię lniane

Z drożdży, ciepłej wody, cukru i łyżki mąki robimy rozczyn. Odstawiamy na 15 minut w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Na stolnicę wysypujemy mąkę, dodajemy olej oraz sól i wyrabiamy kilka minut, aż ciasto będzie jędrne i gładkie. Odstawiamy w misce przykrytej ściereczką do wyrośnięcia na kolejne 15 minut. Ciasto dzielimy na  6-10 kulek, formujemy bułeczki, obtaczając w mące, odkładamy na blachę wyłożoną papierem. Jeżeli bułki chcemy posypać ziarnami, należy uprzednio posmarować wierzch mlekiem bądź jajem. Ponownie odstawiamy na 10-15 minut. Piekarnik rozgrzewamy do 190 ˚C, pieczemy ok. 20 minut.